تراز تجاری یا Trade Balance تفاوت بین ارزش صادرات و ارزش واردات یک کشور برای یک دوره معین به حساب میاد. تراز تجاری بزرگترین جزء تجاری هر کشوریه که به صورت دو رقم مجزا از هم متمایز میشه.
| نام | Trade balance (تراز تجاری) |
| نماد | BOT |
| نام دیگر | International Trade balance (تراز بازرگانی تجاری) |
| معنی | تفاوت بین ارزش صادرات و واردات یک کشور برای یک بازه زمانی معین |
| فرمول | تراز تجاری= ارزش صادرات_ ارزش واردات |
تراز تجاری چیست؟
شاخص های مختلفی وجود داره تا شرایط اقتصادی یک کشور رو نشان بده که از بین آنها میتونیم به تراز تجاری (Trade balance) اشاره کنیم.
عددی که تراز تجاری رو نشان میده، تفاوت بین قیمت صادرات و واردات یک کشور در طول یک ماه هست.
اگه میزان صادرات بیشتر از واردات باشه، نشان از شرایط اقتصادی بهتره و در نتیجه باعث رشد تراز تجاری، رشد اقتصادی و بالا رفتن ارزش پول میشه.
اقتصاددان ها برای اندازه گیری قدرت اقتصاد یک کشور از BOT استفاده میکنن.
شاخص تراز تجاری نشون دهنده:
- سلامت اقتصادی یک کشور
- ارتباط اون با کشورهای دیگه
- قدرت یک کشور در رقابت تجاری با بازارهای مالی جهان
“تراز تجاری رو میشه به عنوان معیاری دونست که به وسیله اون معاملات بین المللی رو اندازه گیری میکنن. این شاخص به عنوان بزرگترین جزء در پرداخت ها محسوب میشه.”
شیرین سعیدی _ کارشناس تولید محتوا کنزا بروکر
نحوه محاسبه تراز تجاری
در ابتدای متن هم اشاره کردیم که Trade balance یا تراز تجاری، تفاوت بین صادرات و واردات یک کشور رو نشون میده.
صادرات همون کالاها و خدمات فروخته شده به کشورهای خارجی دیگه هست.
واردات همون کالاها و خدمات خریداری شده توسط کشورهای خارجی هست.
تراز تجاری رو میشه با مقایسه ارزش صادرات یک کشور به کشورهای دیگه، نسبت به ارزش واردات اون از کشورهای دیگه دونست.
بیشتر بخوانید: شاخص سفارشات کارخانه Factory Orders
فرمول تراز تجاری
نحوه محاسبه تراز تجاری خیلی آسونه، چون این شاخص یک فرمول ساده ای داره که به راحتی میتونین محاسبات خودتون رو انجام بدین. فرمول تراز تجاری، ارزش واردات یک کشور رو از ارزش صادراتش کم میکنه:
تراز تجاری= ارزش صادرات_ ارزش واردات
انواع تراز تجاری
مجموعا تراز تجاری رو میشه به دو نوع کلی تقسیم کرد:
تراز تجاری قابل مشاهده: شامل کالاهای فیزیکی و هر نوع کالایی هست که قابل مبادله هستش.
تراز تجاری غیر قابل مشاهده: شامل خدمات و مواد مشابه دیگه هست. این خدمات طیف وسیعی رو شامل میشه.
تفاوت کسری تجاری در مقابل مازاد تجاری
تفاوت بین کسری تجاری و مازاد تجاری به صورت زیر خلاصه میشه:
مازاد تجاری: در این حالت تراز تجاری کشور مثبته، یعنی ارزش خالص صادرات کشور از ارزش واردات خریداری شده از کشورهای خارجی دیگه بیشتره.
کسری تجاری: در این حالت تراز تجاری کشور منفیه، یعنی که ارزش خالص صادرات کشور کمتر از ارزش واردات کشورهای خارجی دیگه هست.
نکته: تراز تجاری مطلوب، شرایطیه که صادرات یک شرکت از میزان وارداتش بیشتره.
بیشتر بخوانید: تجارت فارکس را بیاموزید!
تاثیر تغییرات نرخ ارز یک کشور بر تراز تجاری
وقتی قیمت ارز یک کشور بیشتر بشه، هزینه کالاها و خدمات برای ساکنان اون کشور در بازار خارجی هم بالا میره. در نتیجه، برای ساکنان اون کشور، واردات ارزانتر میشه.
در این صورت برای تولیدکنندگان داخلی ممکنه به دلیل قیمتهای بالاتر، فروش کالاهای خود در خارج از کشور، مشکل باشه. در نهایت این وضعیت باعث کاهش صادرات و افزایش واردات شده و کسری تجاری رو به وجود میاره.
چگونه یک کشور میتونه تراز تجاری مطلوب به دست بیاره؟
خیلی از کشورها به دنبال بهتر شدن تراز تجاری هستن و به همین خاطر سعی دارن در سرمایهگذاری هنگفت مثل صنایع تولیدی و یا استخراجی وارد بشن. انجام این کار باعث افزایش تعرفه کالاهای وارداتی و یا کاهش ارزش پول کشور میشه. اما با انجام این کار، تراز تجاری بهتر میشه.
حرف آخر
تراز تجاری تفاوت بین صادرات و واردات کالاهای یک کشوره. تراز تجاری مثبت به عنوان مازاد تجاری شناخته میشه و نشون دهنده بالا بودن صادرات از واردات اون کشوره.
تراز تجاری منفی به عنوان کسری تجاریه که نشون میده واردات یک کشور بیشتر از صادرات اونه و نشون میده که اون کشور باید هزینههای بیشتری از درآمد صادرات رو صرف واردات کنه.
