شاخص داوجنز چه نوع شاخصی هست؟

شاخص داوجنز (Industrial Average)(DJIA)‌ یک شاخص از بازار سهامه که 30 شرکت بزرگ سهامی عام رو ردیابی میکنه. این شرکت‌ها در بازار سهام نیویورک (NYSE) معامله میشن. 

تاریخچه میانگین صنعتی داوجونز

DJIA در می 1896 توسط چارلز داو و شریک تجاری اون ادوارد جونز به وجود اومد. دو سال قبل از تشکیل DJIA، چارلز داو اولین شاخص سهام خود، میانگین حمل و نقل داوجونز (DJTA) رو توسعه داد که شناخته شده ترین شاخص حمل و نقل ایالات متحده است.
اجزای اولیه DJIA عمدتاً شرکت‌های صنعتی مرتبط با گاز، شکر، تنباکو، راه‌آهن و نفت بودند. DJIA کننده عملکرد 30 سهام شرکت های برجسته آمریکایی رو نشون میده. 
شاخص داوجنز در طول سال‌ها دستخوش تغییرات متعددی قرار گرفت. در سال 1916، اجزای DJIA از 12 استوک به 20 جزء به روز شد. سپس آنها در سال 1928 به 30 سهام افزایش یافت که تا به امروز به عنوان یک قاعده باقی مانده. 
در سال 1932، هشت سهام حذف شد و با قطعات جدیدی جایگزین شد که شامل کوکاکولا و شرکت پراکتر اند گمبل است. در طول رکود بزرگ دهه 1930 و رکود بزرگ 2007/2008، به خاطر سقوط یا ادغام برخی از شرکت ها تغییرات قابل توجهی در سهام اجزای DJIA رخ داد.

آشنایی با میانگین صنعتی داوجونز (DJIA)

دومین شاخص قدیمی بازار ایالات متحده پس از میانگین حمل و نقل DJIA داوجونز است. DJIA به عنوان نماینده‌ای برای سلامت اقتصاد گسترده تر ایالات متحده طراحی شده. 
شاخص داوجنز اغلب با نام داو شناخته میشه و یکی از پربیننده ترین شاخص های بورس در جهان هست. در حالی که داو طیف وسیعی از شرکت‌ها رو شامل میشه، همه شون رو می تونیم به‌ عنوان شرکت‌هایی با درآمدهای ثابت توصیف کنیم. 
در اوایل قرن بیستم، عملکرد شرکت‌های صنعتی، مربوط به نرخ رشد کلی در اقتصاد بود که باعث شد رابطه بین عملکرد داو و کل اقتصاد تقویت بشه. الان هم خیلی از سرمایه گذاران اینطور فکر میکنن که داو با عملکرد قوی برابر با اقتصاد قوی و داو با عملکرد ضعیف، نشون دهنده ضعف اقتصاد هست.
همانطور که اقتصاد در طول زمان تغییر میکنه، ترکیب شاخص هم متغییره. وفتی که شرکتی با روندهای فعلی اقتصاد ارتباط کمتری داره، ممکنه یکی از مؤلفه‌های داو حذف بشه تا با نام جدیدی جایگزین بشه که تغییر رو بهتر نشون بده. به عنوان مثال، ممکنه زمانی که ارزش بازار یک شرکت به خاطر مشکلات مالی کم شد، از شاخص حذف بشه. 

“طی بررسی هایی که انجام دادیم، به یک موضوع بسیار جالبی برخوردیم: سهام با قیمت بالاتر، در شاخص وزن بیشتری داره. پس حرکت درصد بالاتر در یک جزء با قیمت بالاتر، بر ارزش محاسبه شده نهایی تاثیر بیشتری داره.”

شیرین سعیدی- کارشناس تولید محتوای کنزا بروکر

وقتی شاخص داوجنز تازه شروع به کار کرده بود، چارلز داو میانگین رو با جمع قیمت‌های 12 سهم داو و تقسیم بر 12 محاسبه کرد. نتیجه یک میانگین ساده بود. با گذشت زمان، اضافات و تفریق هایی در شاخص مانند ادغام و تقسیم سهام وجود داشت که باید در نظر می گرفتن. 

مقسوم علیه داو و محاسبه شاخص

Dow Divisor برای رسیدگی به مسئله میانگین ساده ایجاد شد. مقسوم‌ کننده یک ثابت از پیش تعیین‌ شده که برای تعیین اثر حرکت یک نقطه‌ای در هر یک از تقریباً 30 سهمی که داو رو تشکیل میدن، استفاده میشه. مواردی وجود داشته که مقسوم‌ کننده تغییر می‌کرد تا مقدار داو ثابت بمونه.

بیشتر بخوانید: شاخص سود باز
شاخص داوجنز با استفاده از میانگین حسابی موزون محاسبه نمیشه و برخلاف S&P 500، ارزش بازار شرکت‌های جزء اون رو نشان نمیده. حرکت یک نقطه ای در هر یک از سهام، جزء، شاخص را با تعداد واحدهای یکسانی حرکت میدوربین. 

SUM= قیمت سهام اجزا Dow Divisor ÷ قیمت DJIA

اجزای شاخص داو

DJIA در سال 1896 تنها با 12 شرکت راه اندازی شد که بیشتر از بخش صنعتی بودن. این شرکت‌ها شامل: راه آهن، پنبه، گاز، شکر، تنباکو و نفت بودند. این شاخص تا سال 1928 به 30 مؤلفه رسید. 
از آن زمان، بارها این شرکت‌ها تغییر کردن. اولین مورد سه ماه بعد از راه‌اندازی شاخص 30 مؤلفه بود. اولین تغییر در مقیاس بزرگ در سال 1932 بود که هشت سهم در داو جایگزین شد.
داو به طور منظم ارزیابی‌ شد. وقتی که شرکت‌ها دیگه معیارهای فهرست رو برآورده نمی‌کنن، با شرکت‌هایی که واجد شرایط هستن، جایگزین میشن. با گذشت زمان، این شاخص به معمای اقتصاد ایالات متحده تبدیل شد که تغییرات اقتصادی رو نشون میده.

به عنوان مثال، فولاد ایالات متحده در سال 1991 از شاخص حذف و شرکت مصالح ساختمانی مارتین ماریتا جایگزین اون شد.

بیشتر بخوانید: شاخص دلار آمریکا (DXY)

محدودیت های DJIA

بسیاری از منتقدان داو استدلال میکنن که این شاخص وضعیت اقتصاد ایالات متحده رو خوب نشون نمیده، چون تنها از 30 شرکت بزرگ آمریکایی تشکیل شده. آنها معتقدن تعداد شرکت‌ها بسیار کمه و از شرکت هایی با اندازه‌های مختلف غفلت میشه. 

بسیاری از منتقدان بر این باورند که S&P 500 شاخص بهتری برای نشون دادن اقتصاد هست، چون شرکت‌های بیشتری رو شامل میشه. 
علاوه بر این، منتقدان فکر میکنن که شاخص داو ارزش بازار رو در نظر نمی‌گیره و فقط به قیمت سهام توجه داره. در واقع، شرکتی با قیمت سهام بالاتر اما ارزش بازار کمتر، وزن بیشتری نسبت به شرکتی با قیمت سهام کمتر اما ارزش بازار بزرگ‌تر داره که اندازه واقعی یک شرکت را به خوبی منعکس می‌کنه.

به طور مثال، در یک شاخص وزنی، قیمت سهامی که از 110 دلار به 120 دلار بیشتر شده، همون اثر خالص سهامی که از 10 دلار به 20 دلار افزایش میده، بر شاخص تاثیر داره. حتی اگه درصد حرکت برای دومی بسیار بیشتر از درصد حرکت اولی باشه.

نتیجه گیری

شاخص داوجنز یکی از شاخص‌های بازار معاملاتیه که به قیمت بازار خیلی توجه داره. این شاخص شامل ۳۰ شرکت بزرگ ایالت متحده است. این شرکت‌ها اگه مطابق با مقررات شاخص پیش‌ نباشن، با شرکت‌های جدیدی جایگزین میشه.